BLOG

In de literatuur over een midlifecrisis lees je steevast dat het een identiteitscrisis is. Geen huwelijkscrisis. Vaak betreft het langdurige relaties die zich ook in moeilijkere tijden hebben bewezen. Op het oog normale huwelijken met ups en downs. Niet perfect, maar wel relaties waarin beide partijen op hun eigen manier liefde en betrokkenheid toonden. Over een midlifecrisis wordt ook gezegd dat je als partner niets had kunnen doen om die crisis te voorkomen. Daardoor ontstaat het beeld dat je als partner min of meer aan de zijlijn hebt gestaan. Het is je overkomen. Als een blikseminslag bij heldere hemel. Maar als partner heb je natuurlijk helemaal niet aan de zijlijn gestaan. Je hebt wel degelijk een aandeel gehad in hoe de relatie zich ontwikkeld heeft. Dat begint al met de ‘imprint’ waarmee je zelf in de relatie bent gestapt. De midlifecrisis van de man blijkt zijn oorsprong te hebben in een gestagneerde of eenzijdige emotionele ontwikkeling in de jeugd. Er is toen iets misgegaan. Daarbij kun je denken aan misbruik, fysiek geweld of fysieke verwaarlozing. Maar ook aan vormen van emotionele verwaarlozing. Of aan andere manieren waarin niet aan de behoeftes van het kind is voldaan. Dit heeft geleid tot een slecht zelfbeeld. Maar mannen hebben geen monopolie op een slecht zelfbeeld. Ook vrouwen kunnen opgroeien onder omstandigheden die verhinderen dat er een gezond gevoel voor eigenwaarde ontstaat. Als ouders niet zelf en met elkaar emotioneel in balans zijn, kunnen ze dat gevoel ook niet vanzelfsprekend aan hun kinderen doorgeven. Hoe de meeste mannen hun slechte zelfbeeld compenseren is al uitgebreid aan de orde geweest. Ze gaan zich in sterke mate toeleggen op eigenschappen die in het mannelijke ideaalbeeld passen. Vrouwen zoeken hun heil juist vaak in het zich specialiseren in de meer vrouwelijk geachte kwaliteiten. Zoals zorg, verbinding en empathie, resulterend in  het nemen van verantwoordelijkheid voor het welzijn van anderen. Van oudsher werkt deze combinatie in relaties vaak goed zolang die in balans is. Vrouwen moeten ook voldoende assertief kunnen zijn en mannen voldoende verbonden. Bij een man in midlifecrisis zie je dat de balans tussen de mannelijke en de vrouwelijke kwaliteiten totaal weg is. Hij is alleen nog maar op zichzelf en zijn eigen behoeftes gericht. In reactie daarop kan een vrouw haar eigen rol nog verder proberen uit te diepen. Door te proberen hem te begrijpen en tegemoet te komen. Kortom door op alle mogelijke manieren haar best te doen om  het voor hem op te lossen. Maar zoals inmiddels bekend werkt dat niet tijdens een midlifecrisis. Een tegenbeweging richting meer assertiviteit werkt op dat moment ook niet meer. Wel om de relatie snel te beeindigen. Maar niet om de zaken alsnog op orde te krijgen. Vandaar het totaal machteloze gevoel dat vrouwen hebben als ze met hun midlifecrisisman worden geconfronteerd. Want wat is er nou precies fout gegaan? En wanneer? En wat had je dan anders moeten doen? Met de kennis van nu is er wel een antwoord op die vragen mogelijk. Je had in een veel eerdere fase assertiever moeten zijn. Het kan je haast niet ontgaan zijn dat de zelfmedicatie van je man ook al voor de midlifecrisis in toenemende mate ten koste van de relatie en het gezin ging. Maar als je bent zoals ik, dacht je misschien dat je hem moest steunen in dingen die blijkbaar zo belangrijk voor hem waren. Misschien heb je hem wel met de consequenties van zijn gedrag en keuzes geconfronteerd en gemerkt dat dat alleen maar tot afweer, woede en verdere verwijdering leidde. Misschien heb je ook wel eens serieus overwogen om niet meer op deze manier door te gaan. Maar durfde je het niet aan om de relatie echt op scherp te zetten door serieus een ultimatum te stellen. 'Shape up or move out' zoals dr. Phil het zo bondig verwoordt. Met het risico dat hij niet voor jou en de relatie zou kiezen. Dan moet je wel heel flink in je schoenen staan. Misschien heb je daarom maar gewoon geprobeerd er het beste van te maken. Net als ik. Om uiteindelijk te merken dat hij degene is die vertrekt zonder zich veel van jouw gevoelens aan te trekken. Daar heeft dr. Phil ook zo'n mooie oneliner over: ‘We teach people how to treat us’.